EN | AR | CN | FR | DE
سه شنبه 3 مرداد 1396

 

اقتصاد استان

ويژگيهاي اقتصادي استان

استان کرمان با حدود 1/3 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور رتبه نهم دربین استان های کشور را حائز شده است. در سال 1385 ، محصول ناخالص داخلی استان به قیمت بازار (GDPR) برابر با 764, 69 میلیارد ریال بوده که نسبت به سال 1384 رشدی بالغ بر 38% را تجربه نموده است .

سهم ارزش افزوده بخشهای اقتصادی از GDP:

این شاخص مهم ، جایگاه بخش های اقتصادی در تولید ناخالص داخلی استان را نشان می دهد که بر مبنای آن بیشترین سهم مربوط به بخش "خدمات" و کمترین آن به بخش "تامین آب ، برق و گاز طبیعی" تعلق داشته است . سهم ارزش افزوده بخش های اقتصادی از GDP به شرح جدول زیر در سال 1385 بوده است.

بخش

کشاورزی

صنعت و معدن

خدمات

آب ،برق و گاز طبیعی

ساختمان

سهم ارزش افزوده

3.27

8.26

3.38

3.2

7.5

رتبه بندی استانی در کشور به لحاظ ارزش افزوده ایجاد شده در بخش های عمده اقتصادی سال 1385 به شرح زیر می باشد .

عنوان بخش

رتبه

عنوان بخش

رتبه

کشاورزی

1

خدمات

11

صنعت و معدن

7

ساختمان

8

 

بانکداری

حجم سپرده های بانک های استان در سال 1386 برابر 56616317 میلیون ریال بوده است که از این مقدار 1493887 میلیون ریال (1.43%) ، سپرده بلند مدت و 4177759 میلیون ریال (9.56%) سپرده کوتاه مدت بوده است .

 

بورس

بورس منطقه ای کرمان به عنوان پنجمین بورس منطقه ای کشور در پانزدهم شهریور ماه سال 1383 افتتاح گردید . براساس اطلاعات آماری سال 1386 در سال مذکور تعداد سهام مورد معامله711, 533 هزار سهم به ارزش 485,909,1 میلیون ریال و تعداد شرکت های منطقه ای در بورس 6 شرکت و تعداد کل سهامداران 1600 نفر و نسبت ارزش سهام مبادله شده به تولید ناخالص داخلی استان 98.1% در سال 1386 بوده است.

بازرگانی خارجی

استان کرمان به دلیل همجواری با استان های خراسان جنوبی ، یزد ، سیستان و بلوچستان ، فارس و هرمزگان ، قرار گرفتن در مسیر تهران - بندرعباس به عنوان خط ترانزیت اصلی کشور ، قرار گرفتن در مسیر خط راه آهن بافق – بندرعباس به عنوان کانون ارتباط آزاد تجاری ترانزیت کالاها و مبادلات کشور های آسیای میانه ، ارپا و خلیج فارس و خاوردور محسوب می شود . وجود "5 فرودگاه عملیاتی و فعال" در سطح استان و همچنین وجود مناطق ویژه اقتصادی سیرجان و ارگ جدید بم و در دست احداث بودن 2 منطقه ویژه اقتصادی صنایع تبدیلی جازموریان و منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان (مصوبات سفر هیئت دولت) و نیز گمرکات کرمان ، سیرجان ، رفسنجان و بم و احداث نمایشگاه بزرگ بین المللی جنوبشرق در کرمان بر نقش بازرگانی استان در منطقه جنوبشرق کشور افزوده است.

صادرات عمده استان پسته ، خرما، مصنوعات مسی و محصولات معدنی ، فرش ، انواع میوه و مرکبات و محصولات گلخانه ای است . به لحاظ تولید محصولات عمده صادراتی کشاورزی ، استان کرمان در رتبه اول کشوری جای دارد . تولید بیشترین میزان پسته ، خرما، گردو، محصولات جالیزی و مرکبات و قابلیت تولید محصولات در خارج از فصل کشت و کشت های گلخانه ای ، دارابودن منابع غنی معدنی ( عمده ترین تولید کننده سنگ آهن ، مس و ذغالسنگ و انواع سنگ ) ، سابقه ای کهن در خلق زیباترین جلوه های هنر که تجلی آن در صنایع دستی بوده و به ویژه سابقه دیرینه استان در تولید فرش های دستباف (قالی کرمان)، به عنوان زمینه ها و قابلیت های مهم در توسعه بازرگانی استان کرمان می باشد .

کشورهای مبداء و مقصد در بازرگانی خارجی استان کرمان

عمده شرکای تجاری استان در قالب کشورهای حوزه خلیج فارس ، اروپای مرکزی و خاوردور می باشند . مقصد "پسته و مغز پسته" صادراتی استان بیشتر کشورهای آلمان ، فرانسه ، روسیه ، امارات متحده عربی، اسلواکی ، آمریکا ، لوکزامبورگ ، الجزایر ، بحرین ، لهستان ، ترکیه ، کویت ، عربستان ، ایتالیا ، اسپانیا ، ونزوئلا ، هند ، تونس ، سوریه ، شیلی ، هنگ کنگ و لبنان بوده است . "مصنوعات مسی" استان به کشورهای تایوان ، مالزی ، تایلند ، ترکیه ، فرانسه ، ویتنام، سوریه ،چین ، فیلیپین ، سنگاپور و کویت صادر شده است ."پشم و کرک"استان به کشور چین و عمده "داروهای دامی و داروهای آماده" نیز به امارات متحده عربی ، افغانستان و عراق صادر می شود .

واردات استان از قبیل ماشین آلات صنعتی و مکانیکی و کالاهای مصرفی نظیر چای ، کاغذ و مقوا عمدتاً از انگلستان ، ایتالیا، آلمان ، تایوان ، امارات ، چین ، هلند ، ازبکستان ، کره جنوبی ، سریلانکا، بلژیک ، ترکیه ، برزیل و ژاپن صورت گرفته است .

 

كشاورزي

در استان به علت تنوع آب و هوايي انواع محصولات كشاورزي و باغي كشت مي گردد . و حدود 30 درصد سطح باغهاي كشور را به خود اختصاص داده است . مهمترين محصولات باغي آن عبارتند از پسته ، خرما ، مركبات و در نواحي كوهستاني و كوهپايه اي انواع درختان ميوه دانه دار و هسته دار و ميوه هاي خشك مانند گردو و بادام .
پسته با سطحي بيش از 43990 هزار هكتار ، كشت غالب استان را تشكيل مي دهد و بيشترين درآمد و سود را نصيب باغداران مي نمايد .
سطح زير كشت خرما نيز به علت درآمد و سودي كه در سالهاي باروري دارد رو به گسترش بوده و محصول غالب مناطق نيمه گرمسير استان مي باشد و اگر امكانات صدور محصول خرما از طريق بازاريابي فراهم شود و يا صنايع تبديلي و جنبي وابسته به آن در مناطق احداث گردد در توسعه اقتصادي استان نقش مهمي را ايفا خواهد كرد .
مركبات استان به علت شرايط آب و هوايي در مقايسه با مركبات ساير نقاط كشور از كيفيت بهتري برخوردار است .
سطح زير كشت محصولات سالانه استان نيز برابر 78/2 درصد از كل كشور مي باشد كه در رتبه پانزدهم قرار گرفته است در بين محصولات سالانه محصولات جاليزي و صيفي استان به علت شرايط مناسب آب و هوايي شهرستانهاي جيرفت و كهنوج از اهميت خاصي برخوردار است و بيشترين سطح زير كشت كشور را به خود اختصاص داده است .

الف – بخش كشاورزي

1- زراعت: با توجه به وضعيت جغرافيايي،استان كرمان از تنوع آب و هوايي برخوردار است كه شرايط مناسبي را براي رشد گياهان دائمي و سالانه بوجود آورده است. (جدول شماره 1)

 

سطح زير كشت و ميزان توليد كليه محصولات  زراعي استان كرمان سال زراعي 87-86

عملكرد در هكتار(كيلوگرم)

ميزان توليد(تن)

سطح زير كشت(هكتار)

نام محصول

3700

220000

58000

گندم

 

 

غلات

2500

2500

1000

ارزن

8500

136000

16000

ذرت دانه اي

3000

60000

20000

جو

-

418500

95000

جمع

1000

1550

1550

نخود

 

 

 

حبوبات

1000

200

200

لوبيا

700

490

700

عدس

1500

75

50

ماش

2000

100

50

باقلا

-

2415

2550

جمع

27848

6940

2480

چغندر قند

 

 

نباتات صنعتي

2600

3900

1500

پنبه

1000

150

150

گلرنگ

-

73090

4130

جمع

11700

351000

30000

يونجه

 

 

نباتات

45000

135000

3000

ذرت علوفه اي

6500

6500

1000

اسپرس

25000

37500

1500

ساير

علوفه اي

-

530000

35500

جمع

 

 

عملكرد در هكتار(كيلوگرم)

ميزان توليد(تن)

سطح زير كشت(هكتار)

نام محصول

24690

86729

5/3485

سيب زميني

 

 

 

سبزيجات و صيفي جات

28000

24529

876

پياز

5/16075

5/11172

695

گوجه فرنگي

12000

9720

810

سبزيجات برگي و عده اي

104000

3952

380

ساير

-

5/136102

5/6246

جمع

1200

840

700

آفتابگردان

 

 

 

دانه هاي روغني

800

320

400

گنجد

2000

600

300

گلزا

-

-

-

ساير

-

1760

1400

جمع

20920

184514

8820

هندوانه

 

 

 

محصولات جاليزي

16050

11211

5/698

خربزه

11635

11858

1019

خيار

12607

10704

849

طالبي و گرمك

16724

2/5017

300

كدو

-

2/223304

5/11686

جمع

13

40

30

جمع

محصولات گلخانه اي

20000

3200

1600

خصيل

 

ساير محصولات

-

5000

3500

ساير

-

8200

5100

جمع

-

7/1393411

161643

جمع كل محصولات زراعي

 

 

استان كرمان قابليت كشت محصولات بصورت خارج از فصل و كشت گلخانه اي را دارا  مي باشد . توليد چشمگير اين محصولات در چهار سال گذشته و امكان استفاده از تناوبهاي زراعي در مناطق خاص استان بيانگر همين مطلب است .

 

ميزان توليد محصولات فرعي باغي استان كرمان _واحد ارزش : (ميليون ريال)

 سال 1386

واحد

نام محصول

ارزش كل

ارزش واحد (ريال)

مقدار

33000

3

11000

تن

خيار گلخانه اي

8000

4

2000

تن

گوجه فرنگي  گلخانه اي

132300

5

26460

تن

سيب

5/23602

5/4

5245

تن

گلابي

16416

4

4104

تن

به

42390

6

7065

تن

گيلاس

52364

4

13091

تن

زردالو-قيسي

31500

4

7875

تن

هلو- شليل

 

سطح زير كشت و ميزان توليد محصولات عمده باغي استان كرمان سال زراعي 87-86

نوع محصول

سطح زير كشت نهال (هكتار)

سطح زير كشت بارور (هكتار)

ميزان توليد(تن)

عملكرد(كيلوگرم)

پسته

43990

258544

148214

573

گردو

4904

12191

26044

3/2136

خرما

5597

19019

139005

7309

بادام

5832

10297

8/6618

643

مركبات

1528

9220

87379

9477

ساير محصولات

2/7377

45/24485

9/143583

5864

جمع

2/69228

45/333756

7/550844

 

سطح زير كشت و ميزان توليد محصولات  باغي استان كرمان به تفكيك شهرستان  سال زراعي 87-86

نام شهرستان

سطح نهال (هكتار)

سطح  بارور (هكتار)

درصد نسبت به كل استان

ميزان توليد(تن)

بافت

6071

15521

35/5

4/83233

بم

50/6020

50/26111

9/7

31/188992

بردسبر

4/4997

9/8423

33/3

9/24409

سيرجان

15120

3/50783

35/16

12/32347

شهربابك

3/5391

95/14293

88/4

6/14319

زرند

10048

39987

4/12

7/27843

راور

5115

9/13612

64/4

02/10949

كوهبنان

990

2369

8/0

6/3673

رفسنجان

9065

4/106188

6/28

8/52645

كرمان

6410

5/56465

6/15

07/112430

جمع استان

2/69228

45/333756

100

71/550844

بازرگاني  

 استان کرمان با دارا بودن حدود 11 درصد از مساحت کل کشور پهناورترین استان ایران می باشد . همجواری با استانهای یزد , خراسان  جنوبی , سیستان و بلوچستان , فارس , هرمزگان , قرا رگرفتن در مسیر راه ارتباطی تهران –بندرعباس قرار گرفتن در مسیر راه اهن بافق – بندر عباس که کانون ارتباط ازاد تجاری و ترانزیت کالا و مبادلات کشورهای آسیای میانه , اروپا, خلیج فارس وخاور دور محسوب می شود .خط آهن در حال احداث کرمان – زاهدان و همچنین وجود پنج فرودگاه عملیاتی و فعال در سطح استان که در مقایسه با سایر استانها بیشترین تعداد فرودگاههای فعال را دارا می باشد و نقش قابل ملاحظه کریدورهای هوایی استان را انجام پروازهای داخلی و بین المللی موقعیت ارتباطی منحصر به فردی را برای استان کرمان فراهم نموده است علاوه براین وجود مناطق ویژه اقتصادی سیرجان , ارگ جدید بم , منطقه ویژه اقتصادی صنایع تبدیلی جازموریان و نیز گمرکات کرمان , سیرجان, رفسنجان و بم بر نقش محوری استان در جنوب شرق افزوده است . 

با توجه به اینکه اقلام عمده صادرات غیرنفتی کشور به طور عوده متشکل از فرش , پسته ,خشکبار, مصنوعات مسی و محصولات معدنی می باشد ملاحظه میشود که استان کرمان در تولید محصولات صادراتی غیرنفتی نقش قابل توجهی را ایفا می کند به لحاظ تولید محصولات عمده صادراتی کشاورزی استان کرمان در دیبه اول جای دارد .

تولید بیشترین میزان پسته ,خرما, گردو ومیزان بالایی از محصولات جالیزی و مرکبات قابلیت تولید محصول  در خارج از فصل کشت و کشت های گلخانه ای دارا بودن منابع فنی و متعدد به نحوی که استان کرمان عمده ترین تولیدکننده سنگ آهن ,مس و ذغالسنگ می باشد . به ویژه سابقه دیرینه استان در فرش های دستباف به همراه وجود قابلیتهای توریستی منحصر به فرد در سطح ملی و بین المللی اهمیت استان را در ابعاد ملی مشخص می نماید.

 

گزارش مبادلات بازرگاني خارجي كشور و استان كرمان سال 85      (ا رزش : ميليون دلار )

سهم استان از مجموع صادرات كشور به درصد

عملكرد استان كرمان در سال 85

درصد تغييرات صادرات كشور نسبت به مدت مشابه سال قبل

صادرات كشور سال 1385

 

 

نام گروه

ارزش

وزن

ارزش

وزن

ارزش

وزن

ارزش

وزن

-

-

-

-

45

-

3/19981

-

كل صادرات كالا و خدمات

-

-

-

-

2/47

2/48

8/16300

33760

كل صادرات كالاهاي غير نفتي با احتساب بخش پتروشيمي

-

-

-

-

20

21

10191

19523

كل صادرات كالاهاي غير نفتي بدون  احتساب بخش پتروشيمي

7

8/0

710

170

4/25

8/43

2070

1529

كشاورزي

4/29

5/6

6/608

5/99

2/18

4/2

5100

7148

صنعت

2

1

2/100

4/69

8/140

7/115

6110

14237

پتروشيمي و گاز ها

-

-

-

-

7/17-

8-

5/527

23

فرش دستباف و صنايع ئشتي

-

-

-

-

1/91

1/39

5/849

8528

مواد معدني

15/0

005/0

3/1

4/0

5/32

16

7/1151

2295

سايز

-

-

-

-

24

-

7/48

-

تجارت چمداني

-

-

-

-

7/23-

-

4/443

-

بازارچه هاي مرزي

-

-

-

-

4/3

-

1600

-

صادرات خدمات فني و مهندسي

-

-

-

-

45

-

1500

-

توريسم

-

--

-

-

26

-

580

-

ترانزيت كالا

-

-

-

-

21

--

3680

--

مجموع خدمات


صنعت  

 استان کرمان دارای 37 واحد بزرگ صنعتی است ارزش تولیدات کارگاههای بزرگ صنعتی استان بالغ بر 6284 میلیارد ریال محاسبه گردیده است که با برخورداری از 2 درصد از تولیدات کارگاههای بزرگ صنعتی استان کرمان رتبه دهم را در کشور به خود اختصاص داده است .

عمده فعالیت استان در شهرستانهای کرمان , سیرجان, رفسنجان,بم و تا حدودی در زرند متمرکز شده است . شهرستان کرمان با دارا بودن 2 شهرک صنعتی و استقرار واحدهای بزرگ مانند صنایع جنبی مس شهید با هنر , لاستیک بارز, نساجی بافته های کرمان ,روغن نباتی گلناز و واحدهای صنعتی محور جاده کرمان ماهان و کرمان زرند به عنوان قطب های صنعتی استان شناخته شده است . شهرستانهای بم سیرجان و رفسنجان به دلیل برخوردار یاز قابلیتهای فراوان و از جمله مناطق ویژه اقتصادی بم و سیرجان در رده های بعدی توسعه صنعتی قرار گرفته اند.

صنایع ماشین سازی بردسیر صنایه وابسته به زغال سنگ صنایه وابسته به تیتانیوم کهنوج مس خاتون اباد شهربابک و خروکرم بافت از جمله دیگر قط بهای صنعتی و معدنی در مقیاس کوچکتر به شمار می آیند .